Een goede neus

reuk-kat

Een goede neus

Het is geen nieuws: de kat heeft een enorm goed ontwikkeld reukvermogen.

Een kattenneus bevat ongeveer 20 miljoen geurcellen, vier keer zo veel als bij een mens. Katten kunnen 14x beter ruiken dan mensen en signaleren geuren ook nog eens een keer sneller dan de mens.

De kattenneus is met name afgestemd op stikstof. Deze stof bevindt zich in rottend voedsel. Dit is de reden dat katten zo goed kunnen beoordelen of iets nog “eetbaar” is of juist niet. Katten zijn van nature namelijk geen aaseters.

De goede neus is er ook de reden van dat katten “kieskeurig” worden genoemd met eten. Is het eten niet meer vers, of zit de neus dicht (bijvoorbeeld door een ziekte), u weet het: uw kat eet niet.

Eten met de neus

Katten zijn dol op vet. Een muis, het geliefde natuurlijke prooidier van een kat, bevat maar liefst 40% vet. Katten eten dan ook niet “met smaak”, ze eten met hun neus! Suiker hoeft niet te worden toegevoegd aan kattenvoeding, katten hebben geen smaakpapillen die zoetigheid waarderen. Interessant weetje: de smaakpapillen in de bek van de kat zijn er speciaal op gericht om de aminozuren van vlees te onderscheiden. De smaakpapillen van de mens zijn erop gericht om de koolhydraten in plantaardig voedsel te ontdekken.

Flehmen

Katten kunnen ook iets bijzonders dat honden niet kunnen. Paarden, herten, zebra’s, tapirs en schapen kunnen het ook. Het heet flehmen. Dit Duitse woord betekent letterlijk “het krullen van de bovenlip”.

Katten zijn niet de enigen die er een orgaantje voor hebben. Het zogenaamde vomeronasaal orgaan in het gehemelte, delen ze ook met slangen! De slang gebruikt het door de bek te openen en de tong naar buiten te steken, de kat doet het anders. Als een kat dit speciale orgaantje gebruikt, dan opent hij zijn bek en het gezicht dat hij trekt houdt het midden tussen een grijns en gapen. Het ziet er wel een beetje onnozel uit als een kat dit doet en er zijn ook heel wat vrolijke wenskaarten te koop met paarden die flehmen, omdat dat wel wat weg heeft van een schaterlach! Met behulp van de tong worden geuren naar het Orgaan van Jacobson getransporteerd en zo, door de neus, naar de hypothalamus in de hersenen (op het plaatje staat dat gedeelte als Hipotálamo aangeduid). In wezen is een kat een geur aan het “proeven” als hij staat te flehmen.

Markeren

Dat een kat zo ontzettend goed kan ruiken heeft wel heel veel gevolgen in het dagelijks leven. Een kat markeert zijn territorium door zijn geur af te smeren aan van alles en nog wat. Misschien heeft u wel eens gezien dat op uw mooi wit geschilderde deurposten een streep bruin-zwarte, vettige smeer zit. Kattenwangetjes hebben dat achtergelaten, en de kat vindt dat heel erg prettig. Iedere keer als hij door de deur komt is dat toch weer een bevestiging dat zijn eigen territorium in orde is. En is de geur vervaagd? Een goede aanleiding om nog eens wat “wangsmeer” aan de deurpost af te vegen. Meer lezen over de communicatie van katten door middel van geuren? Klik daarvoor hier.

Aan de voetzooltjes zitten ook geurklieren. Wat wij mensen “de nagels scherpen” of “de nagels uitkrabben” noemen, is niet als zodanig bedoeld, veel meer wil de kat hiermee de geur van de voetzooltjes achterlaten om een krabpaal, deurmat of vloerkleed als vertrouwd en eigen te markeren.

Vieze geuren

Wat wij mensen lekker vinden, vindt een kat soms walgelijk (citrusgeur bijvoorbeeld!). Het is dan ook eigenaardig dat fabrikanten kattengrit bedenken met sinaasappelgeur. Leuk voor de eigenaar, maar oh zo weerzinwekkend voor uw katse huisgenootje.

Geurstokjes, geurkaarsen, wierook, sigarettenrook, voor gevoelige kattenneusjes zijn al deze geuren een kwelling.

Niet op het vachtje smeren

Waar je een kat ook absoluut geen plezier mee doet, is het smeren of druppelen van allerlei kalmerende spullen op de huid. Het klinkt allemaal heel aannemelijk wat er op de verpakking staat, maar je harige huisvriend vindt het als schoon dier ontzettend vies om iets vreemds op zijn lichaam te krijgen. Als het dan ook nog sterk ruikt, voelt hij zich al helemaal vies.

Wat gebruikt u voor de afwas?

Kattenzorg-vrijwilliger Marieke heeft zelf een behoorlijk goede neus. Het viel haar al geruime tijd op dat met name haar pannen na het afwassen toch wel sterk bleven ruiken naar het “goede merk” afwasmiddel dat zij altijd gebruikte. En als dat voor haar, als mens, al zo sterk ruikt, hoe moet dat dan zijn voor de etens- en drinkbakjes van de katten?

Plastic heeft de eigenschap om geuren vast te houden. De meeste etensbakjes voor katten zijn gemaakt van kunststof of plastic. Als u een sterk ruikend afwasmiddel gebruikt kan dat voor katten heel onprettig zijn. Het is ook mogelijk dat ze niet meer uit bepaalde bakjes willen eten. Goede merken afwasmiddel voor kattenhuishoudens zijn Klok en Neutral. Beide zijn ongeparfumeerd en Klok is daarnaast ook nog eens minder slecht voor het milieu.

Veel afwasborstels zijn ook van plastic. Marieke heeft ook meteen een nieuwe afwasborstel in gebruik genomen die alléén wordt gebruikt voor het schoonmaken van het poezengerei.

afwasborstel-voor-het-kattengerei

Wat ruikt wel lekker?

Katten houden wel degelijk van bepaalde geuren. Ze zijn gek op chloor, sommige katten raken ervan in extase. Behalve het feit dat chloor de gevoelige neuscellen van de kat beschadigt en slecht is voor het milieu, is chloor om die reden ook een totaal ongeschikt schoonmaakmiddel voor ongewenste plasplekken. Juist omdat ze het zo lekker vinden, gaan veel katten wéér plassen op een plaats die schoongemaakt is met chloor.

Azijn (keukenazijn of schoonmaakazijn) is ook geen goed schoonmaakmiddel voor kattenhuishoudens. Net als ammoniak bevat dit stoffen die lijken op kattenurine. In het ergste geval beschouwen katten de schoongemaakte plek met een van deze middelen als de geur van een vreemde indringer!

Katten houden wel van kattenkruid en van gedroogde valeriaan, en naar het schijnt houden ze ook van lavendel en vanille.

Kat Thomas van Kattenzorg-vrijwilliger Marieke. Hij houdt wel van een stukje kattenkruid!

Kat Thomas van Kattenzorg-vrijwilliger Marieke. Hij hield wel van een plukje kattenkruid!

Meer lezen over de neus van de kat, en wat de kat lekker vindt ruiken? Dit artikel van Catspiration is een aanrader!