Katten en warmte

Katten en warmte

Door Marieke van de Weijer

katten-en-warmteAls een kat in de zomer ziek is, dan zeggen mensen vaak: “oh, heeft hij last van de warmte?”. Dat is bij een kat niet erg waarschijnlijk.

Voor de gemiddelde kat is een omgevingstemperatuur van 22°C ideaal. Ze verdragen echter ook een temperatuur die ligt tussen het vriespunt en 35°C! Het lichaam van de kat is betrekkelijk ongevoelig voor temperatuurverschillen, alleen het gezicht is hier gevoelig voor.

Hoe komt het dat katten zo goed tegen de warmte kunnen?

Vergelijkend bottenonderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat de huiskat afstamt van een mix van ten minste drie verschillende onderling verwante wilde kattensoorten uit die regio: de Afrikaanse wilde kat (Felis silvestris libyca), de woestijnkat (Felis margarita) en de moeraskat (Felis chaus).
Bron: Wikipedia

Katten zijn dus woestijndieren van oorsprong. Het lichaam van de voorvaderen van onze huiskat is gemaakt voor het leven in de woestijn. Dit zie je terug bij onze huiskat. Katten drinken zeer weinig en halen het grootste gedeelte van het vocht dat ze nodig hebben uit de prooidieren die ze eten (65%).

Katten gaan ook slim om met de warmte. Ze slapen overdag meer, zij hebben de keus overdag en ’s nachts actief te zijn. Als een kat de mogelijkheid heeft, dan gaat hij op zoek naar koele plaatsen en is hij minder actief als het erg warm is. Katten moeten natuurlijk altijd over vers drinkwater beschikken, maar bij hoge temperaturen is dat zelfs van essentieel belang.

Lichaamstemperatuur

De normale lichaamstemperatuur van de kat ligt tussen de 38 en 39 °C. Een kat kan heel hoge temperaturen verdragen, ze houden zelfs van extreme warmte! Omdat ze vrij ongevoelig zijn voor warmte, kan het wel eens te heet voor de vacht worden, waardoor deze gaat schroeien. De kat voelt dit niet. Het is dus belangrijk als baasje op te letten als je een open haard hebt of een kachel.

Wat doet een kat bij (te) warm weer?

Transpireren doen katten alleen via de voetzooltjes. Katten wassen zichzelf ook wel eens om de lichaamstemperatuur te verlagen.

Wat kunt u zelf doen?

Niet spelen

De meeste katten zijn van nature speels en actief. Het is beter dat u op warme dagen niet gaat spelen of de kat aanmoedigt om te rennen. Hoe minder energie uw kat verspilt, hoe minder hij last hij heeft van de warmte. Op zeer warme dagen moet u autoritten vermijden of zo kort mogelijk houden. Een binnenkat zal het op prijs stellen dat u hem toegang geeft tot het koelste deel van het huis.

Airco en ventilators

Airconditioning is een luxe die katten waarderen. Ventilatoren vinden zij echter niet prettig. Nu is het wel zo dat de meeste plafondventilatoren een zogenaamde “zomer- en winterstand” hebben. Als u de “winterstand” aanzet, wordt de lucht als het ware ‘aangezogen’ en langs de wanden naar beneden afgevoerd. De kat ervaart geen onaangename “wind” op het lichaam en kan deze manier van ventilatorgebruik zeker waarderen. U kunt uw kat ook helpen om hem te aaien met natte handen. Dit zorgt voor verfrissing en comfort en het is mooi meegenomen dat er vaak wat losse haren meekomen.

Toch in de tuin overdag?

Tussen 2015 en 2017 zuchtte Nederland meermaals onder een korte hittegolf. De katten van Marieke van de Weijer, vrijwilliger bij Stichting Kattenzorg Nijmegen, verkiezen toch in de tuin in de schaduw te gaan liggen, in plaats van binnen in huis, waar het wel 15 graden koeler is! Marieke heeft parasolletjes neergezet en geeft het gras water. Het vocht dat verdampt geeft de katten een heerlijk koele ondergrond.

Katten koelen bij normale zomerse waarden van 25 graden Celsius is niet nodig!

Voeding met veel vocht geven

Marieke heeft haar katten, in verband met het hoge vochtgehalte in deze voeding, zo vaak mogelijk hoge kwaliteit blikvoer en verse voeding aangeboden. De prikkel om zelf te gaan eten en drinken is bij haar katten laag, het liefst doen ze in het geheel niets met deze temperaturen. Koolhydraten en suikers vergroten het dorstgevoel. Om die reden is het goed om te kiezen voor goede kwaliteit blikvoeding zonder toevoegingen zoals suiker, soja en granen.

Een natte handdoek op het lichaam leggen?

Nee, een natte handdoek geeft een tegenovergesteld effect. De vacht wordt vochtig, gaat broeien en zorgt juist voor oververhitting. Koelen met natte handdoeken kan alleen op de voetkussentjes en op de buik! 

Katten voelen zich het prettigst bij 22 graden,
maar kunnen temperaturen tot 35 graden Celsius verdragen. 

Natte handdoeken ONDER het lichaam leggen

Als uw kat erop wil liggen, dan zijn natte handdoeken ONDER het lichaam altijd een goed idee, over deze tip bestaat geen enkele discussie. Veel katten vinden dit echter een vreemd en onaangenaam gevoel en weigeren op natte lappen te gaan liggen.

drinkplaats buiten hitte warmte-kattenzorg-nijmegen

Katten stellen drinkplaatsen op verschillende plaatsen binnen en buiten zeer op prijs met warm weer!

Zorg zowel binnen als buiten voor zoveel mogelijk drinkplaatsen

Of uw kat nu binnen of buiten wil liggen, zorg ervoor dat er meerdere drinkschalen beschikbaar zijn. Ververs het water minimaal 2x per dag. Buiten kan in stilstaand water al bij één dag met een temperatuur van 20 graden Celsius blauwalg optreden. Mens en dier worden daar ziek van. Ververs het water dat u buiten beschikbaar stelt aan uw katten dan ook regelmatig als de temperatuur boven de 20 graden uit komt.

jinn buiten waterplaats drinken-kattenzorg-nijmegen

Zorg zowel binnen als buiten voor voldoende drinkplaatsen en ververs het water buiten minimaal 2x per dag, in verband met blauwalg.

Koelmatten

Bij Action zijn in de zomerperiode regelmatig koelmatten voor huisdieren te koop. Deze zijn geschikt voor katten, omdat deze alleen natgemaakt hoeven worden.

Koelmatten die vloeistof bevatten, zijn zeer gevaarlijk voor katten! Veel katten krabben of graven als ze ergens gaan liggen. Als de mat beschadigd raakt en de vloeistof vrijkomt, kan de kat dit binnen krijgen en de vloeistof kan giftig zijn. Koop dus geen matten gevuld met vloeistof voor katten!

In juli 2015 verkoopt Action koelmatten voor huisdieren. Deze zijn geschikt voor katten.

In juli 2015 verkoopt Action koelmatten voor huisdieren. Deze zijn geschikt voor katten.

Natte handen of washandjes

U kunt uw kat helpen koelen door hem te aaien met natgemaakte handen of de kat af te vegen met een nat washandje.

Stimuleren om zichzelf te koelen

Honden en katten kunnen worden gestimuleerd om zichzelf te koelen door middel van waterspelletjes. U kunt ijsklontjes, robovisjes of pingpongballetjes in een teil doen, als de katten daarnaar hengelen, koelen hun pootjes. Honden zullen rustige spelletjes met water ook zeer op prijs stellen.

Water met pingpongballetjes, robovisjes of (plastic) ijsklontjes stimuleren verkoelend spelen en drinken katten

Water met pingpongballetjes, robovisjes of (plastic) ijsklontjes stimuleren verkoelend spelen en drinken

Geef uw kat geen ijs

Overal op internet zijn leuke recepten te vinden om zelf ijsjes te maken voor honden en katten. Het is uiteraard geheel onnatuurlijk voor een hond of kat om met hoge temperaturen een bevroren product tot zich te nemen. Risico’s zijn er ook: de tong kan blijven plakken aan het ijs, tanden kunnen afbreken bij het kauwen op ijs en de kans op diarree is zeer groot (en extra vochtverlies is iets dat geen enkel dier zich kan permitteren bij hoge temperaturen!).

Met dank aan Mariette Hanssen, van Katten van Curaçao, voor deze aanvulling:

Buiten de door Marieke Van de Weijer al aangehaalde problemen, kunnen ook hun organen een “shock” krijgen, als ze het ijskoude water drinken! Met alle problemen van dien! Ik woon op Curaçao, waarvan iedereen wel weet, dat we het hele jaar met tropische temperaturen te maken hebben…. een “ijsje” is voor de 108 buitenkatten die ik verzorg geen oplossing, wel een grote teil met water, waar wat ijsblokjes in dobberen, dan is het een leuk spel, en ze koelen via hun kussentjes toch genoeg af…. de temperatuur van het ijs in de teil is niet zo ingrijpend, als dat je ijsblokjes in een klein waterbakje doet…. ben er AUB voorzichtig mee! Ik heb helaas al teveel dieren bij de dierenarts zien belanden – met soms fatale afloop , omdat men hun dier een plezier wilt doen! Een overhit dier NOOIT een natte handdoek op de rug leggen…. ALS je dat doet, dan op de voetkussentjes koelen en op de buik!!!

IJs voor menselijke consumptie is voor dieren natuurlijk al helemaal geen goed idee. Het zit boordevol suiker en zout. Suiker is onnodig en ongezond voor dieren. Zout is nodig om ijs goed te laten bevriezen. Zout zorgt juist weer voor extra uitdroging van het lichaam. Waterijsjes bevatten geen zout, maar zijn door het suikergehalte uiteraard niet geschikt om aan huisdieren te voeren. Het is geen probleem om ijsklontjes in de waterbak te doen. Ze smelten snel en zorgen ervoor dat het water wat langer koel of lauw blijft.

Natte pootjes verkoelen de kat!

Natte pootjes verkoelen de kat!

Grotere risico’s

Kittens en oudere katten zijn gevoeliger voor grote hitte dan volwassen katten. Ook overgewicht is een factor die de warmte minder draaglijk maakt. Andere katten die meer last hebben van de warmte zijn katten die een hart- en/of longaandoeningen hebben. Bepaalde rassen kunnen ook sneller last hebben van de warmte. De dichtheid en de lengte van de vacht van de kat een invloed op zijn lichaamstemperatuur. Langharige katten hebben wat meer moeite met hitte. Kaalscheren is géén goed idee! Lees er hier meer over: oververhitting door een dikke vacht?

Oververhitting/een zonnesteek

Een zonnesteek komt voor bij katten, maar is zeldzaam. De oorzaak van een zonnesteek is dat de lichaamstemperatuur tot zo’n hoog niveau stijgt dat het dier dood kan gaan (doorgaans meer dan 41°C). De factoren die kunnen zorgen voor een zonnesteek zijn: een afgesloten ruimteslechte ventilatie en hoge temperaturen (bijvoorbeeld in direct zonlicht).

Symptomen

  • de kat is lusteloos
  • braken
  • kwijlen
  • de kat kan koorts hebben (de normale lichaamstemperatuur bij katten is is 38 tot 39 graden)
  • hijgen. Een kat raakt geen warmte kwijt door te hijgen, zoals een hond!  Als u uw kat ziet hijgen dan is hij in kritieke toestand!
  • een warme en droge huid
  • felrood tandvlees
  • een angstige uitdrukking of een starende blik.

Behandeling van een zonnesteek

Als een zonnesteek wordt vermoed dan is het zaak de lichaamstemperatuur snel te verlagen. Leg natte handdoeken op de buik en de voetkussentjes van de kat. Leg de kat NIET in koud water en gebruik GEEN ijs of iets dat bevroren is, want dan kan overkoeling optreden! Masseer de huid lichtjes tijdens het koelen en strek de pootjes om de bloedcirculatie te verbeteren. Ga zo snel mogelijk naar de dierenarts. Zonder behandeling volgt een coma en uiteindelijk de dood.

Misschien vindt u dit ook interessant om te lezen: oververhitting door een dikke vacht?