Lezersvraag: rabiës bij de kat

Lezersvraag: rabiës bij de kat door een gevangen vleermuis

vleermuis

Katten die los buiten lopen, jagen meestal graag. Hun eigenaren worden soms (on-)aangenaam verrast met prooien op de deurmat.

Een kat moet van behoorlijk goeden huize komen om een vleermuis te vangen, maar het komt voor!

Wij kregen de vraag: kan een kat ook rabiës (hondsdolheid) krijgen, bijvoorbeeld door contact met een vleermuis? En is het mogelijk een kat preventief te laten inenten tegen hondsdolheid?

Marieke van de Weijer belde met deze vragen naar Dierenartspraktijk Boxmeer.

dierenartsenpraktijk-boxmeer

Assistente Yvonne legde uit dat het wel degelijk mogelijk is dat katten, op welke manier dan ook, besmet raken met het hondsdolheidsvirus. En ook is het mogelijk katten in te enten tegen rabiës. Sterker nog, als men op reis gaat, is het ook voor katten verplicht hiertegen te vaccineren. België en Nederland zijn de enige uitzonderingen, in alle andere landen in West-Europa is het verplicht te enten tegen hondsdolheid.

Marieke ging op onderzoek uit om er achter te komen hoe groot de kans is dat een kat door een vleermuis besmet raakt met het rabiësvirus. Wat zij ontdekte was verrassend!

Een ander rabiësvirus bij de vleermuis
Het blijkt dat vleermuizen in Nederland niet besmet zijn met het klassieke rabiësvirus, dat in veel landen bij honden en bij vossen voorkomt, maar met het European Bat Lyssa Virus (EBLV). Dit virus is bij een aantal Europese soorten vleermuizen aangetroffen en hoort tot het geslacht “Lyssavirus”. Het kan eenzelfde ziektebeeld veroorzaken als het klassieke rabiësvirus.

Maar: het is niet zo, wat vaak wordt gedacht, dat bijna alle vleermuizen rabiës hebben!

In Nederland komen 21 verschillende soorten vleermuizen voor. Daarvan zijn slechts zeven soorten algemeen of redelijk algemeen voorkomend. Bij twee van deze soorten is vastgesteld dat ze met rabiës besmet kúnnen zijn. Dat zijn de laatvlieger en de meervleermuis. Uit onderzoek is gebleken dat het vleermuis-rabiësvirus (EBLV) onder meervleermuizen nauwelijks voorkomt.
Bij de andere Nederlandse soorten – waaronder bij de meest voorkomende vleermuis in Nederland, de gewone dwergvleermuis – is het virus nooit aangetoond.
Al met al is de kans niet groot dat een kat een met hondsdolheid besmette vleermuis vangt.

Altijd voorzichtig zijn met vleermuizen
Een probleem is wel dat het is heel moeilijk is om de verschillende soorten vleermuizen uit elkaar te houden. Experts van het RIVM waarschuwen dan ook altijd voorzichtig te zijn en vleermuizen niet met blote handen aan te raken.

Wat moet u doen als uw kat een vleermuis mee naar huis neemt?

  • Gaat het om een levende vleermuis in huis, maak dan een raam open, en doe het licht uit. Dan kan de vleermuis naar buiten vliegen.
  • Vindt u de vleermuis op de grond, dan is de veiligste manier om hem op te pakken door er een bakje, doosje of bloempot overheen te zetten. Schuif er daarna een stuk karton onder en pak het geheel op. Gebruik toch voor de zekerheid stevige (tuin-)handschoenen als u dit doet! Zet de vleermuis buiten weer neer en laat hem wegvliegen.
  • Kan de vleermuis niet meer vliegen of durft u hem niet aan te raken om hem weg te halen, bel dan het meldnummer van de Dierenambulance (0900-0245).
  • Bent u tijdens een “reddingsactie” gebeten, gekrabd of gelikt door een vleermuis, was dan de wond meteen goed uit met water en zeep. Een ander huishoudelijk reinigingsmiddel kan ook, en als het niet anders kan is wassen met alleen water ook goed. In alle gevallen: vijf minuten lang handen wassen! Ontsmet vervolgens de wond met 70% alcohol of jodium en bel meteen de huisarts of de huisartsenpost. De huisarts zal – indien nodig samen met de GGD beoordelen of u vaccinaties of antistoffen tegen rabiës nodig hebt.

Belangrijk: als na de beet, krab of lik, de vleermuis nog aanwezig, is bel dan de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA, tel. 0900-0388 – 24 uur per dag bereikbaar). Zij laten onderzoeken of de vleermuis het rabiësvirus heeft.

Wat moet u met uw kat doen als hij in contact is geweest met een vleermuis?
Het RIVM schat in dat de kans heel klein is dat een kat zich zal laten bijten of krabben door een vleermuis. Ook is het niet bekend dat in Nederland ooit een kat hondsdol is geworden na contact met een vleermuis.

Mocht het zo zijn dat uw kat met een vleermuis is thuisgekomen, maak dan direct een afspraak met uw dierenarts en zeg er duidelijk bij dat er contact is geweest tussen uw kat en een vleermuis. Uw dierenarts zal uw kat tegen hondsdolheid inenten. Als uw kat meteen wordt ingeënt, dan is de kans op een infectie minimaal. En zolang de kat zelf niet geïnfecteerd is, draagt hij het virus ook niet over.

Wij hopen dat u de antwoorden op deze lezersvraag interessant vond.

Hebt u ook een lezersvraag die u graag door de vrijwilligers van Kattenzorg Nijmegen zou willen laten beantwoorden? Stuur ons een e-mail of bel naar: 06 – 41 54 39 55.


Met dank aan:

Dierenartspraktijk Boxmeer

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

Kattenziektes.com