Pas op met beten en krabben

krabben-beten-bulten-na-krab-van-kat-bartonella-henselae-kattenkrabziekte-tetanus-kattenzorg-nijmegen-voorlichting

Pas op met beten en krabben

De krabben en beten van katten worden vaak onderschat. Hoe lief je katten ook zijn, het kan altijd een keer gebeuren dat je kat krabt of bijt, als ze pijn hebben of in paniek zijn. Kattenzorg-vrijwilliger Marieke heeft er in het verleden ook ervaring mee gehad. Zij is een keer gebeten en gekrabd. Het zag er allemaal niet zo bijzonder uit. Marieke maakte de wondjes schoon met jodium en liet het erbij. Binnen korte tijd zwollen haar vingers enorm, ze kregen een blauwe kleur op en had ze verschrikkelijke pijn aan haar handen! In het ziekenhuis kreeg Marieke een tetanus-injectie en ze moest een week met haar arm in nat verband lopen tegen de zwelling.

Beten en krabben bij katten

Bij beten en krabben die katten elkaar toedienen, zie je vaak weinig bloed en verwondingen. Marieke heeft vroeger katten gehad die wel eens vochten met katten in de buurt en ze heeft toen regelmatig bij de dierenarts gezeten met haar katten, die grote abcessen hadden. De dierenarts legde uit dat een kattenbeet, of een krab, een minuscuul puntje maakt in de huid. De tanden en nagels van katten hebben veel bacteriën. Doordat de wond niet goed bloedt en direct sluit, worden de bacteriën opgesloten onder de huid, met een mogelijk abces tot gevolg, omdat de viezigheid geen kant uit kan.

krabben-beten-abces-na-beet-kat-kattenzorg-nijmegen-voorlichting

Bijtwonden

Bijtwonden vormen ze een goede voedingsbodem voor bacteriën waardoor de kans op een infectie tamelijk hoog is. Deze bacteriën zijn afkomstig uit de bek van het dier of van de huid van de mens. Hoewel een kattenbeet meestal een kleine verwonding achterlaat, is de kans op infectie groter dan na een hondenbeet, omdat de verwonding vaak veel dieper en steekvormig is.

De kans op een infectie wordt mede bepaald door de lokalisatie van de beet. Bijtwonden aan handen en vingers hebben een grotere kans om te ontsteken dan wonden op andere plaatsen. Een lokale onsteking kan leiden tot abcessen, peesschede-onstekingen, gewrichts- of botontstekingen. Nog veel gevaarlijker is het wanneer de bacteriën in de bloedstroom terecht komen. Zij kunnen dan tot schade aan organen leiden.

Nauwkeurig lichamelijk onderzoek en een juiste behandeling van de bijtwond zijn de beste garantie voor een ongestoorde wondgenezing. Juiste behandeling van de wondgenezing bestaat in ieder geval uit het reinigen van de wond en het eventueel toedienen van een antibioticum.

Wat te doen na een bijtwond van hond of kat?

Als je gebeten bent, spoel de wond dan schoon en desinfecteer een oppervlakkige wond met jodium. Neem direct contact op met je huisarts zodat deze de wond kan verzorgen en eventueel een antibioticum kan voorschrijven.

Hondsdolheid

Als er gevaar bestaat voor hondsdolheid, moet je onmiddellijk de huisarts te waarschuwen en dan moet worden gestart met een uitgebreid protocol aan injecties. Dit is alleen van toepassing als het gaat om een beet van een dier in een land waar hondsdolheid voorkomt of als het betreffende dier recentelijk in het buitenland is geweest.

Tetanus

Tetanus komt na een hondenbeet zelden voor, maar met name de diepe prikwonden kunnen gevaar opleveren. Bij deze wonden wordt vaak preventief een tetanusinjectie gegeven.

Kattenkrabziekte

Kattenkrabziekte, ook wel lymphoreticulosis benigna, lymphogranuloma benignum, cat-scratch fever of cat-scratch disease genoemd, is een zoönose, een infectieziekte is die kan worden overgedragen van dieren op mensen. Kattenkrabziekte is een zeldzame ziekte, veroorzaakt door bacteriën (Bartonella henselae) die door het krabben van (vaak jonge) poezen kan worden overgebracht. Een behoorlijk deel van de katten heeft deze bacterie bij zich, zonder er zelf ziek van te worden. Bij mensen leidt besmetting met kattenkrabziekte tot pijnlijke, gezwollen lymfeklieren van het getroffen gebied. Vaak gaat dat gepaard met koorts en griepverschijnselen. Dit treedt enkele weken na de besmetting op en kan meerdere weken aanhouden. Als de afweer voldoende functioneert verdwijnen de klachten meestal vanzelf. Maar de ziekte kan ook met onduidelijker symptomen gepaard gaan, bijvoorbeeld met neurologische klachten of gewrichtsklachten, of veel ernstiger verlopen! De infectie kan ook chronisch worden.

Wat zijn de symptomen van kattenkrabziekte bij de mens?

Als je een goede weerstand hebt, verloopt kattenkrabziekte meestal ongecompliceerd en het is zelflimiterend. Bij grofweg 1/3 van de besmette personen gaat de ziekte in de eerste dagen tot weken gepaard met de volgende symptomen:

  • koorts
  • hoofdpijn
  • algemene ziekteverschijnselen

krabben-beten-bultjes-na-krab-van-kat-bartonella-henselae-kattenkrabziekte-tetanus-kattenzorg-nijmegen-voorlichting
Andere symptomen die kunnen optreden, zijn:

  • een of meerdere bultjes of puistjes van 2-3 mm grootte op de huid waar je bent gebeten of gekrabd;
  • na enkele dagen worden deze bultjes blaasjes, waar een korstje op komt. Hierna verdwijnt de zwelling snel.
  • Na ongeveer twee weken ontstaat er lymfeklierzwelling, waarbij meestal de lymfeklieren in de hals, in de oksel of de elleboogplooi opzwellen en pijnlijk worden;
  • in een latere fase kan erythema nodosum ontstaan. Bij erythema nodosum ontstaan acuut pijnlijke rode onderhuidse bulten. Het is een immunologische reactie die door antigenen getriggerd kan worden. Het treedt vaak op als een verlate reactie op een infectie.
  • Als een kat in je oog heeft gekrabd, dan kan er een oogontsteking optreden.

In zeldzame gevallen kan de ziekte tot een hersenvliesontsteking leiden. Ook kunnen er bij mensen met een verminderde weerstand ernstige aantastingen van lever en/of milt optreden.

Besmetting en preventie van kattenkrabziekte

Uit onderzoek is gebleken dat 22% van de Nederlandse katten de bacterie in het bloed heeft en dat ongeveer de helft van de onderzochte katten antistoffen heeft tegen Bartonella henselae. Dit betekent dat ze de bacterie een keer in hun leven in het bloed gehad hebben. Katten kunnen elkaar onderling via vlooien besmetten. Het is niet duidelijk of de mens ook via een vlo besmet kan worden. Zeker is dat de mens besmet wordt met B. henselae via een krab of een beet, of contact met het speeksel van een kat. Kattenkrabziekte kan niet tussen mensen worden overgedragen.

Hygiëne na een beet of krab (het wassen van de huid, wonddesinfectie en wondverzorging) is belangrijk. Verder is het goed om vlooien bij katten te bestrijden. Mensen met een verminderde weerstand kunnen beter niet met (jonge, speelse) katten omgaan.

Hoe vaak komt kattenkrabziekte voor?

De ziekte kan op elke leeftijd optreden, maar risicogroepen zijn kinderen en jongvolwassenen (gek genoeg: mannen vaker dan vrouwen) met katten als huisdier. De bacterie komt wereldwijd voor. In Nederland is niet precies bekend hoe vaak de ziekte optreedt, maar men schat minstens 300 tot 1000 gevallen per jaar.

Onderschat het niet, zoals Marieke bij haar kleine verwondingen heeft gedaan. Een beet of krab van een kat kan nare en pijnlijke gevolgen hebben. Bel bij twijfel de huisarts en vraag ook of een tetanusinjectie nodig wordt geacht.

Gebruikte bronnen: